Chiến lược FTA 2026 của Thái Lan: Tham vọng đa dạng hóa và nâng tầm vị thế

Thái Lan đang quyết liệt đẩy nhanh tiến trình ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) trọng điểm vào năm 2026 nhằm đa dạng hóa thị trường, thu hút vốn FDI và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, việc phụ thuộc quá mức vào một vài thị trường truyền thống trở thành rủi ro lớn. Để hóa giải bài toán này, Chính phủ Thái Lan, thông qua Bộ Thương mại, đã vạch ra một lộ trình chiến lược không chỉ dừng lại ở việc mở cửa thương mại mà còn là tái cấu trúc toàn diện năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Mục tiêu chiến lược: Phá bỏ rào cản, mở rộng tầm ảnh hưởng

Trọng tâm của chiến lược đối ngoại thương mại Thái Lan trong giai đoạn tới là hoàn tất đàm phán 3 hiệp định thương mại tự do (FTA) quy mô lớn vào năm 2026, bao gồm: Thái Lan-EU, Thái Lan-Hàn Quốc và ASEAN-Canada.

Việc nhắm đến các thị trường tiêu chuẩn cao như EU và Canada không chỉ đơn thuần là giảm thuế quan, mà còn là cách để Thái Lan buộc các doanh nghiệp trong nước phải nâng cấp tiêu chuẩn sản xuất, đáp ứng các yêu cầu khắt khe về môi trường và lao động. Điều này tạo ra một “cú hích” để hàng hóa Thái Lan thâm nhập sâu hơn vào các phân khúc cao cấp, thay vì chỉ dựa vào các sản phẩm nông nghiệp thô.

Hệ sinh thái 5 trụ cột: Nền tảng cho sự phát triển bền vững

Để các FTA thực sự phát huy hiệu quả, Thái Lan không chọn cách tiếp cận đơn lẻ mà triển khai song song 5 nhóm chính sách bổ trợ, tạo thành một hệ sinh thái kinh tế vững chắc:

• Kiểm soát chi phí và tăng thu nhập: Giảm áp lực sinh hoạt cho người dân, đồng thời tạo cơ chế để tăng thu nhập thực tế, kích cầu tiêu dùng nội địa.
• Nâng tầm giá trị nông sản: Chuyển dịch từ xuất khẩu nông sản thô sang các sản phẩm chế biến sâu, ứng dụng công nghệ để gia tăng giá trị thặng dư.
• Tiếp sức cho SME: Tăng cường năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp họ đủ sức tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu khi các FTA có hiệu lực.
• Đột phá công nghệ và cải cách thể chế: Nới lỏng các quy định hành chính rườm rà, khuyến khích chuyển đổi số để tối ưu hóa quy trình sản xuất.
• Tái cân bằng xuất khẩu: Đa dạng hóa đối tác thương mại để phân tán rủi ro, tránh tình trạng “bỏ trứng vào một giỏ” trước những biến động địa chính trị.

Tối ưu hóa lợi thế từ các hiệp định hiện hữu

Song song với việc đàm phán mới, Thái Lan đang bước vào giai đoạn hiện thực hóa các cam kết từ các FTA đã ký. Dự kiến trong năm 2026, các hiệp định với EFTA (Hiệp hội Thương mại Tự do Châu Âu), Sri Lanka và Bhutan sẽ chính thức có hiệu lực.

Đặc biệt, FTA với EFTA được đánh giá là “cánh cửa vàng” mở ra các thị trường có thu nhập bình quân đầu người cao nhất thế giới, trong khi thỏa thuận với Sri Lanka sẽ củng cố vị thế của Thái Lan tại khu vực Nam Á, tạo tiền đề cho việc mở rộng mạng lưới logistics và thương mại khu vực.

Phân tích số liệu: FTA là động lực tăng trưởng cốt lõi

Số liệu thực tế đã chứng minh tính đúng đắn của chiến lược này. Tính đến năm 2025, kim ngạch thương mại của Thái Lan với 18 đối tác FTA đã chiếm tới 59,2% tổng kim ngạch thương mại toàn quốc. Điều này cho thấy các FTA không còn là lựa chọn bổ sung mà đã trở thành xương sống của hoạt động xuất nhập khẩu Thái Lan.

Góc nhìn chuyên gia: Việc Thái Lan đẩy mạnh FTA trong năm 2026 cho thấy một tư duy chiến lược sắc sảo: Kết hợp giữa “mở rộng bên ngoài” (FTA) và “củng cố bên trong” (5 trụ cột chính sách). Khi nội lực doanh nghiệp (SME) được nâng cấp và công nghệ được cải thiện, các FTA sẽ trở thành đòn bẩy khổng lồ để Thái Lan thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Liệu chiến lược quyết liệt này có giúp Thái Lan duy trì vị thế dẫn dắt kinh tế tại Đông Nam Á trước sự cạnh tranh gay gắt từ Việt Nam và Indonesia? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới.