Y học Việt Nam 'xuất khẩu' kỹ thuật IVM 2 pha sang Pháp: Bước ngoặt lịch sử

Việc chuyển giao kỹ thuật IVM 2 pha sang Pháp của PGS-TS-BS Vương Thị Ngọc Lan không chỉ khẳng định vị thế y học Việt Nam mà còn mở ra hy vọng mới cho phụ nữ vô sinh.

Đầu tháng 4-2026, một sự kiện y khoa đặc biệt đã diễn ra khi PGS-TS-BS Vương Thị Ngọc Lan (Phó Hiệu trưởng kiêm Trưởng Bộ môn Phụ sản - ĐH Y Dược TP HCM) cùng ThS Lê Hoàng Anh (Trưởng Labo - Bệnh viện Mỹ Đức) sang Pháp để thực hiện chuyển giao kỹ thuật trưởng thành noãn trong ống nghiệm 2 pha (IVM 2 pha). Đây không đơn thuần là một chuyến công tác, mà là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc của nền y tế nước nhà khi đủ năng lực dẫn dắt và hỗ trợ chuyên môn cho các quốc gia phát triển tại châu Âu.

IVM 2 pha: Đỉnh cao kỹ thuật hỗ trợ sinh sản chỉ 10 quốc gia làm chủ

Kỹ thuật trưởng thành noãn (In vitro maturation - IVM) lần đầu xuất hiện tại Việt Nam từ năm 2006. Tuy nhiên, bước đột phá thực sự diễn ra vào năm 2016 khi các chuyên gia trong nước cải tiến thành IVM 2 pha. Đây là phương pháp nuôi trưởng thành noãn trong ống nghiệm qua hai giai đoạn, giúp tối ưu hóa khả năng thụ tinh và nâng cao tỷ lệ thành công cho những bệnh nhân khó điều trị.

Trên bình diện quốc tế, IVM 2 pha là một kỹ thuật có độ phức tạp cực cao, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong môi trường nuôi cấy và quy trình thao tác. Hiện nay, chỉ có khoảng hơn 10 quốc gia trên thế giới triển khai thành công phương pháp này. Việc Việt Nam không chỉ làm chủ mà còn công bố nhiều nghiên cứu khoa học và đào tạo cho các chuyên gia quốc tế đã tạo nên uy tín vững chắc cho đội ngũ y bác sĩ trong nước.

Từ sự ngưỡng mộ của bác sĩ Pháp đến vai trò Giám đốc Khoa học

Câu chuyện chuyển giao bắt đầu từ năm 2022, khi BS Isabelle Koscinski (người Pháp) đến Việt Nam tìm hiểu về IVM 2 pha. Nhận thấy hiệu quả vượt trội, BS Isabelle đã xây dựng đề án và thuyết phục Chính phủ Pháp tài trợ để triển khai kỹ thuật này tại Bệnh viện Saint Joseph. Một yêu cầu khắt khe từ hội đồng chuyên môn Pháp là dự án phải có một chuyên gia quốc tế đảm nhiệm vai trò Giám đốc Khoa học, và PGS-TS-BS Vương Thị Ngọc Lan chính là lựa chọn duy nhất.

“Nhận lời mời, tôi vừa tự hào vừa áp lực. Đây là thành quả của một quá trình dài, nhưng cũng là thử thách lớn vì môi trường làm việc và quy trình tại Pháp hoàn toàn khác biệt so với Việt Nam”, BS Lan chia sẻ. Áp lực không chỉ đến từ chuyên môn mà còn từ kỳ vọng của những bệnh nhân tại châu Âu đang khao khát thực hiện thiên chức làm mẹ.

Vượt qua rào cản vận hành để tối ưu hóa điều trị

Một trong những thách thức lớn nhất mà đoàn chuyên gia Việt Nam đối mặt là sự khác biệt về quy trình vận hành IVF thường quy. Mỗi trung tâm y tế có cơ sở vật chất và nhân lực riêng, do đó, phác đồ không thể áp dụng rập khuôn mà phải điều chỉnh linh hoạt theo thực tiễn tại Bệnh viện Saint Joseph.

Trong vai trò Giám đốc Khoa học, BS Lan tập trung vào 4 trụ cột chính:

• Tinh chỉnh phác đồ: Điều chỉnh quy trình điều trị sao cho tương thích với bối cảnh lâm sàng tại Pháp.
• Hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp: Trực tiếp thực hiện và giám sát các ca điều trị đầu tiên.
• Xử lý sự cố: Phân tích nguyên nhân và tối ưu hóa sự phối hợp giữa đội ngũ lâm sàng và phòng phôi học.
• Cá thể hóa điều trị: Xây dựng phác đồ riêng cho từng bệnh nhân để đạt hiệu quả cao nhất.

Song song đó, ThS Lê Hoàng Anh chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết các quy trình trong labo, từ việc chuẩn bị môi trường nuôi cấy chuyên biệt cho noãn non đến kỹ thuật thu nhận và nuôi trưởng thành. Sự phối hợp nhịp nhàng này đảm bảo mọi khâu từ lâm sàng đến phòng thí nghiệm đều vận hành trơn tru.

Kết quả thực tiễn và giá trị nhân văn sâu sắc

Kết quả bước đầu vượt xa mong đợi: 4 trường hợp đầu tiên thực hiện kỹ thuật IVM 2 pha tại Bệnh viện Saint Joseph đều hồi phục tốt. Các chỉ số chuyên môn như tỷ lệ trưởng thành noãn, tỷ lệ thụ tinh và tỷ lệ phát triển phôi nang đều đạt mức khả quan.

Điều khiến các bác sĩ Pháp trân trọng nhất không chỉ là kết quả, mà là phương pháp tiếp cận “vừa làm vừa tối ưu” của chuyên gia Việt Nam, giúp đội ngũ tại chỗ nhanh chóng thích nghi và tự tin làm chủ công nghệ. Đặc biệt, niềm tin tuyệt đối của bệnh nhân đối với các bác sĩ Việt Nam đã tạo nên những khoảnh khắc xúc động, khẳng định giá trị của y đức không biên giới.

Lời kết: Hành trình từ “người học” trở thành “người thầy”

Nhìn lại năm 1997, khi các chuyên gia Pháp sang hỗ trợ Việt Nam triển khai IVF tại Bệnh viện Từ Dũ, ngành hỗ trợ sinh sản trong nước còn ở vạch xuất phát. Sau gần 30 năm, vị thế đã thay đổi hoàn toàn. Việc bác sĩ Việt Nam sang Pháp chuyển giao kỹ thuật không chỉ là thành công cá nhân của PGS-TS-BS Vương Thị Ngọc Lan hay ThS Lê Hoàng Anh, mà là niềm tự hào của cả một thế hệ y bác sĩ Việt Nam.

Đây là minh chứng cho thấy khi chúng ta không ngừng cải tiến, nghiên cứu và kiên trì với mục tiêu vì bệnh nhân, y học Việt Nam hoàn toàn có thể vươn tầm thế giới. Liệu trong tương lai, sẽ còn bao nhiêu kỹ thuật tiên tiến khác của Việt Nam được chuyển giao ra quốc tế?