Siết chặt kỷ cương vận hành Ban Chỉ đạo phát triển KHCN và Đề án 06

Việc sửa đổi Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và Đề án 06 nhằm tối ưu hóa bộ máy điều hành, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi các mục tiêu chiến lược về công nghệ và dữ liệu dân cư, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã ký Quyết định số 36/QĐ-BCĐCP. Đây không đơn thuần là sự điều chỉnh về mặt văn bản, mà là bước đi chiến lược để cụ thể hóa trách nhiệm, xóa bỏ tình trạng chồng chéo trong quản lý hành chính cấp cao.

Thay đổi tư duy vận hành: “Rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm”

Điểm cốt lõi trong Quyết định số 36/QĐ-BCĐCP chính là việc tái định nghĩa nguyên tắc làm việc tại khoản 2 Điều 2. Thay vì những quy định chung chung, Ban Chỉ đạo hiện nay vận hành theo một khung quản trị nghiêm ngặt với tiêu chí 6 “rõ”: rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ kết quả và rõ thẩm quyền.

Trong quản trị công, việc xác định rõ “ai làm gì và khi nào xong” là yếu tố then chốt để triệt tiêu tư duy đùn đẩy trách nhiệm. Đồng thời, quy chế mới khẳng định Ban Chỉ đạo chỉ đóng vai trò điều phối, không làm thay chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong hệ thống hành chính Nhà nước, đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và đúng phân cấp quản lý.

Tối ưu hóa vai trò điều hành của Phó Trưởng Ban Thường trực

Để bộ máy vận hành trơn tru ngay cả khi Trưởng Ban vắng mặt, quyền hạn của Phó Trưởng Ban Thường trực đã được làm rõ và mở rộng. Vị trí này hiện đóng vai trò là “trung tâm điều phối” trực tiếp, có quyền:

• Chỉ đạo trực tiếp Cơ quan thường trực, các Tổ Công tác và Tổ Giúp việc.
• Chủ trì các phiên họp, hội nghị và ký ban hành các văn bản điều hành.
• Giải quyết các công việc thường xuyên và báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền lên Trưởng Ban.

Sự phân cấp này giúp rút ngắn quy trình ra quyết định, đảm bảo các dự án chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo không bị đình trệ do chờ đợi phê duyệt.

Cơ quan thường trực: “Nhạc trưởng” điều phối và đánh giá

Cơ quan thường trực không còn chỉ là đơn vị hỗ trợ hành chính mà trở thành đầu mối thống nhất trong việc theo dõi, đôn đốc và điều phối. Nhiệm vụ của đơn vị này được nâng cấp với các chức năng trọng yếu:

• Xây dựng hệ thống đo lường: Tham mưu vận hành Bộ tiêu chí, chỉ số theo dõi và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Điều này chuyển dịch cách quản lý từ “định tính” sang “định lượng”, thông qua việc chấm điểm định kỳ và đột xuất.
• Quản trị rủi ro: Tổng hợp các điểm nghẽn, vướng mắc từ các Tổ Công tác để đề xuất phương án xử lý kịp thời.
• Kiện toàn bộ máy: Chủ động tham mưu thay thế, bổ sung thành viên Ban Chỉ đạo để phù hợp với tình hình thực tế.

Tổ Giúp việc: “Cánh tay nối dài” trong giám sát và tháo gỡ điểm nghẽn

Một điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung Điều 8a quy định chi tiết về Tổ Giúp việc. Nếu Cơ quan thường trực là đơn vị điều phối, thì Tổ Giúp việc đóng vai trò là đơn vị thực thi giám sát hiện trường. Nhiệm vụ trọng tâm bao gồm:

1. Giám sát thực địa: Tổ chức kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất các bộ, ngành, địa phương để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
2. Nhận diện “điểm nghẽn”: Phát hiện sớm các nhiệm vụ chậm tiến độ hoặc phối hợp kém hiệu quả để kiến nghị giải pháp tháo gỡ.
3. Yêu cầu giải trình: Có quyền đề nghị đại diện các đơn vị báo cáo, giải trình trực tiếp tại các cuộc họp của Ban Chỉ đạo.

Việc thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ này cho thấy Chính phủ đang quyết liệt trong việc hiện thực hóa Đề án 06 và các mục tiêu KHCN, không để những rào cản thủ tục làm chậm tiến trình phát triển.

Góc nhìn chuyên gia: Bước ngoặt trong quản trị số

Việc sửa đổi quy chế lần này cho thấy một tư duy quản trị hiện đại: Quản trị dựa trên kết quả (Result-based Management). Bằng cách áp dụng bộ chỉ số chấm điểm và cơ chế giám sát đột xuất, Chính phủ đang tạo ra áp lực thực thi tích cực lên các bộ ngành.

Đối với Đề án 06, vốn là xương sống của chuyển đổi số quốc gia, việc làm rõ thẩm quyền và trách nhiệm sẽ giúp dữ liệu được kết nối thông suốt hơn, giảm bớt sự cát cứ thông tin giữa các cơ quan. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng Chính phủ số thực sự phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Theo bạn, việc áp dụng bộ tiêu chí chấm điểm trong cơ quan nhà nước sẽ mang lại thay đổi gì cho chất lượng dịch vụ công? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc theo dõi các bài phân tích tiếp theo về chuyển đổi số tại Việt Nam.