Chiến lược gỡ khó tuyển sinh lớp 10 TPHCM: Đảm bảo mọi học sinh đều có chỗ học

Tuyển sinh lớp 10 TPHCM năm nay đối mặt với áp lực lớn khi số lượng học sinh tốt nghiệp THCS tăng mạnh, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ để đảm bảo mọi em đều có chỗ học.

Việc chuyển cấp từ THCS lên THPT luôn là giai đoạn “căng thẳng” nhất đối với học sinh và phụ huynh tại TP.HCM. Với sự gia tăng đột biến về số lượng học sinh tốt nghiệp, ngành giáo dục thành phố không chỉ đơn thuần là tăng chỉ tiêu mà đang thực hiện một cuộc tái cấu trúc linh hoạt để giảm áp lực thi cử và đa dạng hóa lộ trình phát triển cho người học.

Mở rộng quy mô trường lớp: Giải pháp “tận dụng nội lực”

Theo dữ liệu từ Sở GD&ĐT TPHCM tính đến cuối tháng ⁴⁄₂₀₂₆, tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 tại 181 trường THPT công lập đạt 118.550 chỗ. Con số này đáp ứng khoảng 70% nhu cầu của học sinh tốt nghiệp THCS. Điều đáng ghi nhận là thành phố không áp dụng một mức tăng cứng nhắc mà phân bổ linh hoạt theo đặc điểm dân số và năng lực tiếp nhận của từng cơ sở.

Một số trường ghi nhận mức tăng chỉ tiêu ấn tượng để giảm tải cho khu vực, tiêu biểu như:

• Trường THPT Phước Kiển: Tăng mạnh nhất với 375 chỉ tiêu.
• Trường THPT Thái Hòa: Tăng 365 chỉ tiêu.
• Nhóm trường THPT Nguyễn Văn Tăng, Võ Trường Toản, Hồ Thị Bi: Cùng tăng 315 chỉ tiêu/trường.

Ngay cả những ngôi trường “top” có tính cạnh tranh cao cũng nỗ lực mở rộng quy mô. Chẳng hạn, Trường THPT Trần Phú tăng 135 chỗ, trong khi Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa và THPT Nguyễn Hữu Huân cùng tăng thêm 180 chỉ tiêu. Đây là bước đi chiến lược nhằm “hạ nhiệt” tâm lý cho thí sinh và giảm bớt sự dồn ứ tại các trường trung tâm.

Chiến lược phát triển dài hạn và nâng cấp hạ tầng

Không chỉ dừng lại ở việc tăng chỉ tiêu trên lớp học hiện có, TPHCM đang đẩy mạnh rà soát cơ sở vật chất để tối ưu hóa phòng chức năng và trang thiết bị. Đặc biệt, trong năm học 2026 - 2027, thành phố sẽ đưa vào vận hành 5 trường THPT mới (bao gồm 2 trường xây mới và 3 trường chuyển đổi từ trụ sở UBND cũ), cung cấp thêm khoảng 3.330 chỗ học.

Ông Đinh Văn Trinh, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Hiền, nhận định rằng việc đầu tư đồng đều giúp học sinh có cơ hội học tập gần nơi cư trú, từ đó giảm thiểu chi phí và thời gian di chuyển, đồng thời xóa bỏ tình trạng quá tải cục bộ tại các quận trung tâm.

Bài toán phân luồng: Xây dựng hệ sinh thái giáo dục đa tầng

Một thực tế là với hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS (tăng hơn 42.000 em so với năm trước), hệ thống công lập không thể đáp ứng toàn bộ. Tuy nhiên, mục tiêu 100% học sinh có chỗ học là hoàn toàn khả thi nhờ mô hình giáo dục đa tầng.

Các lựa chọn thay thế chất lượng cao

Thay vì coi việc không đỗ trường công lập là thất bại, ngành giáo dục đang định hướng học sinh tiếp cận các lộ trình linh hoạt hơn:

• Trung tâm GDTX công lập: Với khoảng 18.000 chỉ tiêu, chương trình GDTX hiện nay tương đương Chương trình GDPT 2018, đảm bảo quyền lợi học lên cao cho học sinh.
• Hệ THPT tư thục: Sự phát triển của các trường tư thục với cơ sở vật chất hiện đại và phương pháp giảng dạy đổi mới.
• Giáo dục nghề nghiệp: Học hệ trung cấp tại các trường cao đẳng, trung cấp giúp học sinh tiếp cận nghề nghiệp sớm.

ThS Bùi Khánh Nguyên, chuyên gia giáo dục độc lập, phân tích rằng các mô hình ngoài công lập hiện nay đã nâng cao chất lượng đáng kể. Nếu được định hướng đúng, đây là lựa chọn hiệu quả, giúp học sinh phát huy thế mạnh cá nhân thay vì chạy theo những khuôn mẫu học thuật truyền thống.

Cải tiến phương thức tuyển sinh để tối ưu nguồn lực

Để tăng tính hiệu quả, Sở GD&ĐT TPHCM đã điều chỉnh lịch thi sớm hơn (ngày ¹⁄₆ - ²⁄₆). Đặc biệt, cơ chế tuyển sinh hai giai đoạn cho phép các trường chưa đủ chỉ tiêu tuyển bổ sung, giúp hạn chế tình trạng “thừa - thiếu” cục bộ.

Tổng chỉ tiêu của tất cả loại hình đào tạo tại TPHCM đạt 180.662, cao hơn số học sinh tốt nghiệp dự kiến khoảng 11.582 chỗ. Điều này khẳng định cam kết của thành phố trong việc không để bất kỳ học sinh nào bị bỏ lại phía sau sau khi tốt nghiệp cấp THCS.

Góc nhìn chuyên gia: Việc giải bài toán chỗ học không nên chỉ dừng lại ở việc “xây thêm phòng” mà cần thay đổi tư duy của phụ huynh. Thay vì áp lực thi vào trường công bằng mọi giá, việc định hướng con em theo năng lực thực tế thông qua phân luồng sẽ tạo ra một nguồn nhân lực chất lượng và bền vững hơn cho xã hội.

Bạn đánh giá thế nào về việc phân luồng học sinh sau cấp THCS hiện nay? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn hoặc đặt câu hỏi cho các chuyên gia giáo dục ở phần bình luận bên dưới!